Sosyal uygunluk
SEDEX, tedarik zincirindeki etik ve sorumlu iş uygulamalarına ait verilerin paylaşıldığı küresel bir platformdur. SMETA ise SEDEX üyelerinin en yaygın kullandığı sosyal uygunluk denetim metodolojisidir.

Büyük markalar ve perakende zincirleri, tedarikçilerinden giderek daha sık SEDEX üyeliği ve SMETA denetim raporu talep ediyor. SMETA; ETI Temel Kodu ve yerel mevzuatı esas alarak işçi hakları ile iş sağlığı ve güvenliğini değerlendirir. 4 sütunlu denetimde bunlara çevre ve iş etiği başlıkları da eklenir.
Denetimde; çalışma saatleri, ücretler ve fazla mesai kayıtları, sözleşmeler, çocuk ve zorla çalıştırma riskleri, ayrımcılık, örgütlenme özgürlüğü, disiplin uygulamaları ve iş güvenliği koşulları belge ve çalışan görüşmeleriyle incelenir.
Kimler için uygun?
- Gıda, tekstil, ambalaj ve kozmetik üreticileri
- Global markalara ve perakende zincirlerine tedarik yapan firmalar
- Müşterisinden SEDEX üyeliği veya SMETA raporu talebi alan işletmeler
- Tedarikçi denetimlerinde sosyal uygunluk bulgusu alan firmalar
Süreç nasıl işliyor?
01
Ön değerlendirme
SEDEX üyelik ve öz değerlendirme anketi (SAQ) dahil mevcut durumunuzu SMETA şartlarıyla karşılaştırıyoruz.
02
Dokümantasyon ve politika
İK, bordro, çalışma saati, İSG ve etik politikalarını eksiksiz ve tutarlı hale getiriyoruz.
03
Ön denetim ve eğitim
Çalışan görüşmeleri dahil gerçekçi bir ön denetim yapıyor, yöneticileri ve çalışanları bilgilendiriyoruz.
04
Denetim ve düzeltici faaliyetler
Denetime eşlik ediyor, düzeltici faaliyet planını (CAPR) kapatmanız için kanıtları birlikte hazırlıyoruz.
Sirius Kalite olarak neler yapıyoruz?
- SEDEX üyelik ve SAQ doldurma desteği
- 2 ve 4 sütunlu SMETA boşluk analizi
- Çalışma saati, ücret ve fazla mesai kayıtlarının gözden geçirilmesi
- İSG, acil durum ve yangın güvenliği uygulamalarının kontrolü
- Etik, ayrımcılık karşıtı ve şikayet mekanizması politikaları
- Düzeltici faaliyetlerin kapatılması ve takip denetimi
SMETA 7.0 ile neler değişti?
SMETA denetim metodolojisinin 7.0 sürümüyle birlikte denetimler yalnızca uygunsuzluk tespitiyle sınırlı kalmıyor, işletmenin bu konuları nasıl yönettiği de değerlendiriliyor. Öne çıkan değişiklikler:
- Yönetim Sistemleri Değerlendirmesi (MSA): Politika, prosedür ve uygulamalarınız ayrı bir başlık altında puanlanıyor; önceki sürümdeki “gözlem” kategorisinin yerini aldı.
- İşbirliğiyle eylem gerektiren bulgular (CAR): İşletmenin tek başına çözemeyeceği karmaşık konular için yeni bir bulgu türü; sabit bir kapatma tarihi yok.
- 4 sütunlu denetimde çevre ve iş etiği değerlendirmeleri güçlendirildi.
- Denetçiler 7.0 denetimi yapabilmek için zorunlu eğitimden geçiyor; dijital veri toplama araçları yaygınlaştı.
Denetimde en sık bulgu çıkan konular
Gıda, tekstil ve ambalaj işletmelerinde yaptığımız ön denetimlerde bulgular çoğunlukla aynı başlıklarda yoğunlaşıyor:
- Puantaj, bordro ve banka ödemeleri arasındaki tutarsızlıklar
- Fazla mesai sürelerinin ve haftalık izinlerin kayıt altına alınmaması
- Yangın, acil durum tatbikatı ve ilk yardım kayıtlarındaki eksikler (ISO 45001 iş sağlığı ve güvenliği ile ortak konular)
- Çalışan şikâyet mekanizmasının işletilmemesi veya kayıtsız kalması
- Taşeron ve ajans işçiliğinin kontrol edilmemesi
- İşçi görüşmelerinde kayıtlarla çelişen beyanlar
Aynı müşteri farklı bir sosyal uygunluk programı isterse amfori BSCI danışmanlığı ve SA8000 hazırlığını mevcut sisteminiz üzerine kurabiliriz. Programlar arasındaki farklar için sosyal uygunluk programları sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
SEDEX bir belge mi?
Hayır. SEDEX bir üyelik ve veri paylaşım platformudur. SMETA denetiminin sonunda belge değil, platformda müşterilerinizle paylaşılan bir denetim raporu oluşur.
2 sütunlu ve 4 sütunlu denetim farkı nedir?
2 sütunlu denetim işçi hakları ile iş sağlığı ve güvenliğini; 4 sütunlu denetim bunlara ek olarak çevre ve iş etiğini kapsar. Hangisinin gerektiğini genellikle müşteriniz belirler.
amfori BSCI veya SA8000 de veriyor musunuz?
Evet, sosyal uygunluk alanındaki diğer programlarda da danışmanlık veriyoruz. Müşterinizin talebine göre doğru programı birlikte belirleriz.
SAQ nedir, denetimden önce güncellenmeli mi?
SAQ (Self-Assessment Questionnaire), Sedex platformunda tesisinizin çalışma koşulları, İSG, çevre ve iş etiği uygulamalarını anlattığınız öz değerlendirme anketidir. Müşterileriniz ve denetçi bu bilgileri esas alır; denetimden önce güncel ve kayıtlarınızla tutarlı olması gerekir.
SMETA denetimine hazırlıkta yanınızdayız
Mevcut durumunuzu dinleyip size özel bir yol haritası ve teklif hazırlayalım.

